
Vị trí
Tọa lạc tại thành phố cổ Ephesus gần thị trấn Selcuk, khoảng 50 km về phía Nam của thành phố Smyrna, Thổ Nhĩ Kỳ.
Vài nét về lịch sử
Được xây dựng vào khoảng năm 550 BC, nó được xem là một ngôi đền bằng cẩm thạch vĩ đại. Ngôi đền được xây dưới sự bảo trợ của nhà vua xứ Lydia là Croesus và được thiết kế bởi một kỹ sư người Hy Lạp Chersiphorn. Những bức tượng bằng đồng trang trí cho ngôi đền được điêu khắc bởi những nghệ nhân bậc thầy người Hy Lạp lúc bấy giờ: Pheidias, Polycleitus, Kresilas và Phradmon.
Ngôi đền phục vụ cho 2 mục đích chính: họp chợ và viện tôn giáo. Trong nhiều năm, có rất nhiều người viếng thăm đền: thương gia, du khách, thợ thủ công và những vị vua muốn bày tỏ lòng tôn kính với nữ thần.
Vào đêm 21 tháng 7 năm 356 BC, một người đàn ông tên là Herostratus, vì muốn tên tuổi của mình trở thành bất tử, đã nổi lửa đốt ngôi đền. Kỳ lạ thay, cũng chính cái đêm ấy, một danh tướng lừng lẫy cổ kim ra đời, Alexander Đại đế. Sử gia La Mã nổi tiếng Plutarch về sau đã viết rằng, “Nữ thần, vì quá bận bịu chăm lo cho sự ra đời của Alexander mà đã không ra tay cứu lấy ngôi đền đang cháy”. Khi Alexander chinh phục vùng Tiểu Á, ông đã giúp đỡ xây dựng lại ngôi đền. Hai thế kỷ sau đó, ngôi đền được phục hồi.
Khi Thánh Paul đến thăm ngôi đền vào thế kỷ thứ nhất Công Nguyên để truyền giáo, ông đã không thuyết phục được dân chúng từ bỏ việc thờ thần Artemis. Năm 262 Công Nguyên, đền bị phá hủy một lần nữa bởi người Gothic . Người Ephesus đã thề sẽ xây dựng lại. Vào khoảng thế kỷ thứ 4 Công Nguyên, hầu hết người Ephesus đã chuyển sang Thiên chúa giáo và ngôi đền đánh mất dần sự hào nhoáng của nó. Sau cùng, vào năm 401 Công Nguyên, đền Artemis bị hủy hoàn toàn bởi Thánh John Chrysostom. Ngày nay, người ta đang nỗ lực để xây dựng lại ngôi đền, nhưng tiếc thay mới chỉ dựng có vài cây cột được dựng lại mà thôi.

Mô tả
Ngôi đền hình tứ giác, giống như hầu hết các ngôi đền thời ấy. Tuy nhiên, không giống như những chốn thừa tự thiệng liêng khác, ngôi đền được làm bằng cẩm thạch với mặt tiền được trang trí để nhìn bao quát khoảng sân phía trước. Những bậc thang cẩm thạch bao quanh ngôi đền dẫn đến một nền cao rộng khoảng 80 mét và dài 130 mét. Cột đền cao khoảng 20 mét và được điêu khắc công phu. Tổng cộng có đến 127 cột đỡ cho toàn bộ ngôi đền, trừ khu vực trung tâm làm nơi thờ Nữ thần.
Trong ngôi đền có rất nhiều tác phẩm nghệ thuật, bao gồm bốn bức tượng bằng đồng về người những chiến binh Amazon được điêu khắc bởi những nghệ nhân bậc nhất đương thời. Vẫn chưa có bằng chứng gì cho thấy có một bức tượng Nữ thần phía trong ngôi đền, nhưng cũng chưa có lý do xác đáng để tin rằng không có.
Những mô tả chi tiết về ngôi đền đã giúp các nhà khảo cổ học xây dựng ngôi lại ngôi đền. Tuy nhiên, vẻ đẹp thực thụ của nó lại nằm ở những chi tiết kiến trúc và nghệ thuật độc đáo mà mãi mãi bị chôn vùi dưới lòng đất sâu.






Hầu hết những mô tả về Vườn treo được lưu truyền bởi các sử gia Hy Lạp như Berossus và Diodorus Siculus, trong khi những di chỉ tại xứ Babylon vẫn giữ một sự im lặng đáng sợ. Người ta chưa tìm thấy được chứng cứ cụ thể nào về Vườn treo, dẫu rằng thành phố Babylon, cung điện và những bức tường thời đó đã được tìm thấy. Ngay cả những sử gia mô tả chi tiết về Vườn treo cũng chưa một lần được nhìn thấy nó. Những sử gia thời hiện đại thì cho rằng, chính những người lính của Alexandria Đại đế (sau đó khoảng 300 năm) đã nhìn thấy vườn treo và rất ấn tượng về nó. Sau đó những chiến binh này trở về xứ sở Hy Lạp, mang theo những câu chuyện về những khu vườn, những cây cọ, những cung điện nguy nga, Tháp Babel xứ Babylon….Chính nhờ sự tưởng tượng của những thi sĩ và sử gia Hy Lạp mà Huyền thoại về xứ Babylon đã ra đời, tạo ra một trong những Kỳ Quan của thế giới cổ đại.



Recent Comments